از دیدگاه قرآن

حضرت خدیجه سلام الله علیها در قران

۱) – سوره فرقان/ ۷۴ وَ الَّذینَ یقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّیاتِنا قُرَّهَ أَعْینٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقینَ إِماماً و کسانی که میگویند: )
و عن الحاکم الحسکانی «! پروردگارا! از همسران و فرزندانمان مایه روشنی چشم ما قرار ده و ما را برای پرهیزگاران پیشوا گردان »
الآیه. قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم: قلت: یا جبرئیل من ازواجنا؟ قال: خدیجه. « هب لنا » الحنفی عن ابی سعید فی قوله تعالی
قال: علی علیهالسلام. و ذکره المجلسی « و اجعلنا للمتقین اماما » : قال: الحسن و الحسین. قال .« قره عین » قال: من ذریاتنا؟ قال: فاطمه و
رحمه الله علیه و علامه مجلسی قدس سره شبیه همین روایت را ذکر نمودهاند. و عن الحکیم الفیض الکاشانی رحمه الله علیه و فسر
ایضاً بالنبوه و بالقرآن و بخدیجه رضی الله عنها فان جمیع اولاده صلی الله علیه و آله و سلم منها سوی ابراهیم. و فی تفسیر القمی
رحمه الله علیه سوره الفرقان (ازواجنا) خدیجه. حاکم حَسْکَانی از قرآن پژوهان نامدار اهل تسنن در این مورد آورده است که پیامبر
« ازواجنا » گرامی صلی الله علیه و آله و سلم در تفسیر این آیه فرمودند: پس از نازل شدن این آیات از فرشته وحی پرسیدم: منظور از
فاطمه سلام الله علیها و دو نور دیدهاش حسن و حسین علیهما السلام « ذریاتنا » کیست؟ پاسخ داد: خدیجه سلام الله علیها است. و
در تاویل همین آیه می « فیض کاشانی » منظور حضرت علی علیه السلام است. مرحوم « و اجعلنا للمتقین اماما » هستند و در جملهی
منظور از آن، مقام والای رسالت، قرآن شریف و یار و مشاور پر اخلاص پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خدیجه سلام الله » : نویسد
در آیه ی مورد بحث حضرت « ازواجنا » علیها است که سادات از نسل او هستند. و تفسیر قمی نیز بر آن است که منظور از واژه ی
خدیجه سلام الله علیها است. ( ۲) – سوره ضحی/ ۶ وَ وَجَ دَک عائِلًا فَأَغْنی ( ۶) آیا او تو را یتیم نیافت و پناه داد؟! و عن الصدوق
قال: انما سمی یتیماً لانه لم یکن له .« الم یجدک یتیماً فآوی » اعلی الله مقامه الشریف عن ابن عباس قال: سالته عن قول الله عزوجل
ای وحیداً لا نظیر لک « الم یجدک یتیماً فآوی » نظیر علی وجه الارض من الاولین و لا من الآخرین. فقال الله عزوجل ممتناً علیه بنعمته
یقول فقیراً عند قومک یقولون لا مال لک فاغناک الله بمال « و وجدک عائلًا » الیک الناس و عرفهم فضلک حتی عرفوک « فاوی »
خوانده شد که در کران تا کران « یتیم » خدیجه … مرحوم شیخ صدوق (ره) در تفسیر این آیات می نویسد: بدان دلیل آن حضرت
هستی بی نظیر و تک نسخه است، چرا که این واژه به مفهوم بی همانند آمده است. به همین جهت خدا با اشاره به نعمتهای گرانش
به او می پرسد: آیا خدایت تو را تک نسخه و بی همانند نیافت؛ و پناه داد و برتری و شکوه تو را به مردم شناساند و تو را بلند آوازه
ساخت؟! و تو را تنگدست یافت، و به وسیله ی ثروت هنگفت خدیجه سلام الله علیها بینیاز گردانید. بسیاری از مفسران بر آنند که
توانگری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به اموال حضرت خدیجه سلام الله علیها بوده است و خداوند متعال در این آیه به کنایه از
۲۸ کلاَّ إِنَّ کتابَ الْأَبْرارِ لَفی عِلِّیینَ * وَ ما – حضرت خدیجه سلام الله علیها و احسان او یاد فرموده است. ( ۳) – سوره مطففین ۱۸
أَدْراک ما عِلِّیون * کتابٌ مَرْقُوم * یشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُون * إِنَّ الْأَبْرارَ لَفی نَعیمٍ * عَلَی الْأَرائِک ینْظُرُونَ * تَعْرِفُ فی وُجُوهِهِمْ نَضْ رَهَ النَّعیم
چیست! * نامهای « علیین » است! * و تو چه میدانی « علیین » نیست که آنها (دربارهی معاد) میپندارند، بلکه نامهی اعمال نیکان در
است رقمخورده و سرنوشتی است قطعی * که مقربان شاهد آنند! * مسلّماً نیکان در انواع نعمتند: * بر تختهای زیبای بهشتی تکیه
کرده و (به زیباییهای بهشت) مینگرند! * در چهرههایشان طراوت و نشاط نعمت را میبینی و میشناسی! * آنها از شراب (طهور)
زلال دستنخورده و سربستهای سیراب میشوند! * مهری که بر آن نهاده شده از مشک است و در این نعمتهای بهشتی راغبان باید
صفحه ۲۳ از ۴۲
است، * همان چشمهای که مقرّبان از آن مینوشند. و عن المجلسی « تسنیم » بر یکدیگر پیشی گیرند! * این شراب (طهور) آمیخته با
قال: هو اشرف « و مزاجه من تسنیم » : (ره) عن جابر بن عبدالله رضی الله عنه عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال: قوله عزوجل
شراب فی الجنه یشربه محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم و هم المقربون. السابقون: رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و
علی بن ابیطالب و الائمه و فاطمه و خدیجه صلوات الله علیهم و ذریتهم الذین اتبعوهم بایمان یتسنم علیهم من اعالی دورهم. پیامبر
صلی الله علیه و آله و سلم در تفسیر این آیه فرمود: مقربان بارگاه خدا و پیشتازان راه عدالت و آزادی عبارتند از: پیامبر، امیرمومنان،
امامان اهل بیت: ، که پس از علی علیه السلام یکی پس از دیگری خواهد آمد، فاطمه سلام الله علیها دختر رسول الله صلی الله علیه و
رَسُولُ اللَّهِ صلی الله « وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِک الْمُقَرَّبُونَ » ( آله و سلم و خدیجه بنت خویلد. و عن علی بن ابراهیم بن هاشم (ره
وَ الْمُقَرَّبُونَ یشْرَبُونَ مِنْ « أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّیتَهُمْ » علیه و آله و سلم وَ خَدِیجَۀُ وَ عَلِی بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ ذُرِّیاتُهُمْ تَلْحَقُ بِهِمْ یقُولُ اللَّه عزوجل
وَ هُمْ « فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِک وَ لِلْمُؤْمِنینَ » تَسْنِیمٍ بَحْتاً صِرْفاً وَ سَائِرُ الْمُؤْمِنِینَ مَمْزُوجاً. و عن المجلسی (ره) قوله تعالی
وَ هُنَّ خَدِیجَۀُ وَ صُوَیحِبَاتُهَا (… ۴) – سوره آل عمران / ۴۲ وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِکۀُ یا مَرْیمُ « وَ الْمُؤْمِناتِ » عَلِی صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیهِ وَ أَصْحَابُهُ
ای مریم! خدا تو را » : إِنَّ اللَّهَ اصْ طَفاک وَ طَهَّرَک وَ اصْ طَفاک عَلی نِساءِ الْعالَمینَ و (به یاد آورید) هنگامی را که فرشتگان گفتند
وَ اصْطَفاک عَلی » برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان، برتری داده است. و عن شیخ الطائفه الطوسی اعلی الله مقامه الشریف
قال الحسن و ابن جریح علی عالمی زمانها و هو قول ابی جعفر علیه السلام لان فاطمه سیده نساء العالمین. وَ رُوِی عَنِ « نِساءِ الْعالَمِین
النَّبِی انه قال: فضلت خدیجه عَلَی نِسَاءِ أُمَّتِی کما فضلت مریم عَلَی نِسَاءِ الْعَالَمِینَ. همانگونه که مریم بر زنان جهان برتری داده شد،
خدیجه سلام الله علیها نیز بر زنان امت من برتری داده شد. و عن الزمخشری و عن النبی کمل من الرجال کثیر و لم یکمل من النساء
الا اربع: آسیه بنت مزاحم امرأه فرعون و مریم بنت عمران و خدیجه بنت خویلد و فاطمه بنت محمد صلی الله علیه و آله و سلم…
بسیاری از مردم در زندگی به سوی کمال اوج گرفتند، اما از میان زنان این چهار زن نمونه رشد و اوج هستند: آسیه سلام الله علیها ،
مریم سلام الله علیها ، خدیجه سلام الله علیها و فاطمه سلام الله علیها بنت محمد صلی الله علیه و آله و سلم. و عن البغوی خَیرُ نِسَائِهَا
مَرْیم بنت عمران و خَیرُ نِسَائِهَا خَدِیجَۀُ رَضِ ی اللَّهُ عَنْهَا. و عن الآلوسی: عن ابن عباس عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم و قال: اربع
نسوه سادات عالمهن مریم بنت عمران و آسیه بنت مزاحم و خدیجه بنت خویلد و فاطمه بنت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و
افضلهن عالماً فاطمه. آلوسی از ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کند که حضرت فرمودند: چهار زن
سالار زنان روزگار شدند، مریم بنت عمران، آسیه بنت مزاحم، خدیجه و فاطمه و افضل ترین آنها فاطمه زهرا سلام الله علیها می
باشد. و عن القرطبی: عن ابن عباس عن النبی صلی الله علیه و آله: أَفْضَلُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّۀِ خَدِیجَ ۀُ بِنْتُ خُوَیلِدٍ وَ فَاطِمَ ۀُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ
صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ مَرْیمُ بِنْتُ عِمْرَانَ وَ آسِیۀُ بِنْتُ مُزَاحِمٍ. برترین و پر فضیلتترین زنان بهشت عبارتند از: خدیجه، فاطمه بنت
محمد، مریم بنت عمران و آسیه بنت مزاحم. و عن ابن کثیر عن علی بن ابیطالب علیه السلام قال: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ
۲۲ وَ ما یسْتَوِی الْأَعْمی وَ الْبَصیرُ * وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا – آلِهِ: خَیرُ نِسَائِهَا مَرْیمُ وَ خَیرُ نِسَائِهَا خدیجه بنت خویلد. ( ۵) – سوره فاطر ۱۹
النُّورُ * وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ * وَ ما یسْتَوِی الْأَحْیاءُ وَ لَا الْأَمْواتُ إِنَّ اللَّهَ یسْمِعُ مَنْ یشاءُ وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِی الْقُبُورِ * و نابینا و بینا
هرگز برابر نیستند، * و نه ظلمتها و روشنایی، * و نه سایه (آرامبخش) و باد داغ و سوزان! * و هرگز مردگان و زندگان یکسان
نیستند! خداوند پیام خود را به گوش هر کس بخواهد میرساند، و تو نمیتوانی سخن خود را به گوش آنان که در گور خفتهاند
برسانی! ذکر السید المتبحر العلامه هاشم البحرانی (ره) عن طریق المخالفین عن ابن عباس قال: قوله عزوجل: وَ ما یسْتَوِی الْأَعْمی وَ
الْبَصِ یرُ. قَالَ الْأَعْمَی أَبُو جَهْلٍ وَ الْبَصِ یرُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیهالسلام وَ لَا الظُّلُماتُ وَ لَا النُّورُ فَالظُّلُمَاتُ أَبُو جَهْلٍ وَ النُّورُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه
السلام. وَ لَا الظِّلُّ وَ لَا الْحَرُورُ فَالظِّلُّ ظِلُّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِی الْجَنَّۀِ وَ الْحَرُورُ یعْنِی جَهَنَّمَ لِأَبِی جَهْلٍ. ثم جمعهم جمیعاً، فقال:
و ما یستوی الاحیاء و لا الاموات فالاحیاء علی و حمزه و جعفر و الحسن و الحسین و فاطمه و خدیجه علیهمالسلام، و الاموات کفار
صفحه ۲۴ از ۴۲
از ابن عباس « وَ ما یسْتَوِی الْأَعْمی وَ الْبَصِیرُ » مکه. علامه متبحر سید هاشم بحرانی از طریق مخالفین (اهل سنت) درباره قول خداوند
نقل می کند که گفت: منظور از کور و کوردل ابوجهل می باشد و منظور از صاحب بصیرت و بینش امیرالمومنین علیه السلام می
باشد. منظور از ظلمات و تیرگی ها، ابوجهل و منظور از نور و روشنایی امیرالمومنین علیه السلام است. منظور از سایه ی دل انگیز و
آرامبخش سایه ای است در بهشت برای امیرمومنان و منظور از گرمای سخت و مرگبار آتش شعله دوزخ، ابوجهل می باشد.
گفت: منظور از زندگانی حقیقی در این آیه حضرت علی، حمزه، جعفر و « ما یسْتَوِی الْأَحْیاءُ وَ لَا الْأَمْواتُ »َ سرانجام در مورد آیه
حسن و حسین، فاطمه، و خدیجه علیهمالسلام می باشند و منظور از مردگان، کفار مدینه می باشند. ( ۶) – سوره آل عمران / ۳۳ إِنَّ
اللَّهَ اصْ طَفی آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهیمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَی الْعالَمین. خداوند، آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران را بر جهانیان برتری
داد. عن فرات الکوفی طاب ثراه عن ابی مسلم الخولانی، قال: دخل النبی صلی الله علیه و آله و سلم علی فاطمه الزهرا سلام الله علیها
و عایشه و هما تفتخران و قد احمرت وجوههما فسالهما عن خبرهما، فاخبرتاه. فقال النبی صلی الله علیه و آله: یا عایشه او ما علمت
ان الله اصطفی آدم و نوحاً و آل ابراهیم و آل عمران و علیاً و الحسن و الحسین و حمزه و جعفراً و فاطمه و خدیجه علی العالمین.
پیامبر فرمود: ای عایشه آیا نمی دانی که خدا آدم، نوح، دودمان ابراهیم و خاندان عمران، وجود امیرالمومنین، حسن و حسین،
۵۰ وَ بَینَهُما حِجابٌ وَ عَلَی الْأَعْرافِ – حمزه، جعفر، خدیجه و فاطمه علیهمالسلام را بر جهانیان برگزید. ( ۷) – سوره اعراف/ ۴۶
رِجالٌ یعْرِفُونَ ک  لا بِسیماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّۀِ أَنْ سَلامٌ عَلَیکمْ لَمْ یدْخُلُوها وَ هُمْ یطْمَعُون * وَ إِذا صُرِفَتْ أَبْصارُهُمْ تِلْقاءَ أَصْحابِ
النَّارِ قالُوا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمین * وَ نادی أَصْحابُ الْأَعْرافِ رِجالًا یعْرِفُونَهُمْ بِسیماهُمْ قالُوا ما أَغْنی عَنْکمْ جَمْعُکمْ وَ ما کنْتُمْ
تَسْتَکبِرُونَ * أَ هؤُلاءِ الَّذینَ أَقْسَ مْتُمْ لا ینالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَ ۀٍ ادْخُلُوا الْجَنَّۀَ لا خَوْفٌ عَلَیکمْ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُون * وَ نادی أَصْحابُ النَّارِ
أَصْحابَ الْجَنَّۀِ أَنْ أَفیضُ وا عَلَینا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَکمُ اللَّهُ قالُوا إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُما عَلَی الْکافِرینَ * و در میان آن دو [بهشتیان و
مردانی هستند که هر یک از آن دو را از چهرهشان میشناسند و به بهشتیان صدا میزنند که: « اعراف » دوزخیان]، حجابی است و بر
امّا داخل بهشت نمیشوند، در حالی که امید آن را دارند. * و هنگامی که چشمشان به دوزخیان میافتد «! درود بر شما باد »
و اصحاب اعراف، مردانی (از دوزخیان را) که از سیمایشان آنها را * «! پروردگارا! ما را با گروه ستمگران قرار مده » : میگویند
دیدید که) گردآوری شما (از مال و ثروت و آن و فرزند) و تکبّرهای شما، به حالتان )» : میشناسند، صدا میزنند و میگویند
آیا اینها [این واماندگان بر اعراف] همانان نیستند که سوگند یاد کردید رحمت خدا هرگز شامل حالشان نخواهد * «! سودی نداد
شد؟! (ولی خداوند به خاطر ایمان و بعضی اعمال خیرشان، آنها را بخشید هم اکنون به آنها گفته میشود:) داخل بهشت شوید، که
محبّت کنید) و مقداری آب، یا از آنچه خدا به )» : نه ترسی دارید و نه غمناک میشوید! * و دوزخیان، بهشتیان را صدا میزنند که
و عن البحرانی ایضاً اعلی «! خداوند اینها را بر کافران حرام کرده است » : آنها (در پاسخ) میگویند «! شما روزی داده، به ما ببخشید
« وَ بَینَهُما حِجابٌ وَ عَلَی الْأَعْرافِ رِجال » : الله مقامه الشریف عن بشر بن حبیب عن ابی عبدالله علیه السلام انه سئل عن قول الله عزوجل
قال: سور بین الجنه و النار علیه محمد و علی و الحسن و الحسین و فاطمه و خدیجه الکبری علیهمالسلام، فینادون این محبونا؟ این
شیعتنا؟ فیقبلون الیهم فیعرفونهم باسمائهم و اسماء ابائهم، و ذلک قوله عزوجل کلا بِسِیماهُم ای باسوائهم فیاخذون بایدیهم فیجوزون
بهم الصراط و یدخلون الجنه. از امام صادق علیه السلام در مورد حجاب میان بهشتیان و دوزخیان پرسیده شد، که فرمود: منظور از
آن گذرگاه و دژ بلندی است میان بهشت و دوزخ که بر فراز آن، پیامبر، علی، حسن، حسین، فاطمه و خدیجه قرار دارند و از آنجا
دوستداران و شیعیان ما کجا هستند؟ آنگاه دوستان و شیعیان اهل بیت: به سوی آنان می روند و آنان را با نام و » : ندا می دهند که
«. نام خانوادگی شان می شناسند و دست آنها را می گیرند و از آن گذرگاه سخت می گذرانند و وارد بهشت مینماید
برگرفته از کتاب خدیجه سلام الله علیها مادر مؤمنان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *