حوادث، وقایع، هجرت

علل دوری مسلمانان از اهل بیت علیهم السلام چیست؟

اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام از جایگاه ویژهای در اسلام برخوردارند، و لذا در قرآن کریم و روایات نبوی سفارشات
فراوانی در حقّ آنها شده و فضایل بسیاری نیز از آنها نقل شده است. آنان کسانی هستند که در صورت اقتدای امت اسلامی بعد
از رسول خدا صلی الله علیه و آله به ایشان قطعاً از گمراهی نجات یافته و به سعادت ابدی رهنمون میشدند؛ ولی – مع الاسف –
بعد از وفات رسول خداعلیهم السلام تاکنون مشاهده میکنیم که مردم از اهل بیتعلیهم السلام دور بوده و از برکات معنوی آنان
بی بهرهاند. امّا اینکه چه عواملی در این محرومیّت دخیل بوده است. که ما به طور تیتر وار به آن اشاره میکنیم: ۱ – دشمنی بنی
امیه و بنی عباس نخستین منشأ دوری مردم از اهل بیت علیهم السلام را میتوان در دشمنی بنی امیه و بنی عباس و بذر عداوتی که
آنها در قلوب مردم نسبت به اهل بیت کاشتند، جستجو کرد، کسانی که به جهت حفظ موقعیت نامشروع خود دست به هر گونه
جنایتی زده و مردم را از هر راه ممکن از اهل بیت و امامان واقعی امت دور ساختند. کسانی که ظلمهای آنان صفحات تاریخ را
سیاه کرده است. چه اذیت و آزار و شکنجه و زندان و تبعید و قتل که اهل بیت و شیعیانشان از ناحیه آنان تحمّل کردند. ۲ – جعل
روایات در شأن خلفا از جمله عوامل اعراض و بی توجهی مردم از اهل بیت علیهم السلام را میتوان روایاتی دانست که برخی از
صحابه و تابعین در شأن و خلافت خلفا جعل و وضع نمودند که این به نوبه خود سبب انحراف اذهان و قلوب مردم از اهل بیت و
میل به مخالفان آنان شد. روایاتی که حدیث شناسان و رجالیون اهل سنت، تصریح به وضع و جعل آن نموده و آن احادیث را در
زمره احادیث ضعیف برشمردهاند. ۳ – جعل روایات در مذمّت اهل بیتعلیهم السلام ابن ابی الحدید از ابوجعفر اسکافی نقل
صفحه ۲۶ از ۳۷
میکند که معاویه عدهای از صحابه و برخی از تابعین را گمارد تا اخباری را در مذمّت علی علیه السلام جعل کنند که مقتضی طعن
و برائت از آن حضرت بود، و برای آنان اجرتی معین نمود تا در انجام این عمل رغبت کنند.[ ۱۱۸ ] او اسامی کسانی را که در عصر
معاویه در مذمّت علی علیه السلام روایت جعل میکردند شمارش کرده و میگوید: آنان عبارتند از: ابوهریره، عمرو بن عاص،
۴ – تقلید باطل یکی دیگر از اسباب اعراض و دوری [ مغیره بن شعبه، عروه بن الزبیر، حریز بن عثمان و سمره بن جندب.[ ۱۱۹
مسلمانان از اهل بیتعلیهم السلام تع ّ ص بات جاهلی است. هنگامی که با برخی از آنان به بحث مینشینیم و حق را به آنان گوشزد
میکنیم، آخرین جوابی که میدهند این است که: ما نمیتوانیم دست از آداب و رسوم آبا و اجداد خود برداریم و با آنان به
مخالفت بپردازیم. اگر این نیّت را به زبان جاری نسازند لااقل در دل داشته و مانع بزرگی برای خود در انتقال به مذهب دیگر
میدانند، در حالی که همه ما وظیفه داریم که تابع حق و حقیقت بوده، از تع ّ ص بات قومی و جاهلی بپرهیزیم. از مجموعه آیات و
روایات به خوبی استفاده میشود که وظیفه هر انسانی متابعت از حق و حقیقت است، گرچه پیروان آن در اقلیتاند. سنّت اسلامی بر
متابعت از حق بنا شده، نه موافقت با طبع و هوای نفس، و این مطلب از واضحترین بیانات قرآنی است. ۵ – کتمان فضایل اهل بیت
علیهم السلام آیا بخاری و مسلم هر حدیث صحیح در فضایل امام علی علیه السلام که مطابق با شروط نقل روایت آن دو است را در
صحیح خود آوردهاند؟ هیچ کس چنین ادعایی نکرده است، چه بسیار احادیث صحیح السندی که حاکم در مستدرک با شرط
صحت نزد بخاری یا مسلم یا هر دو آورده، ولی شیخین یا یکی از آن دو در صحیح خود نقل نکردهاند. مگر احمد بن حنبل نگفته
است: کسی به مانند علی بن ابی طالب این مقدار فضیلت برای او نقل نشده است. اسماعیل قاضی و نسائی و ابوعلی نیشابوری
۶ – تحریف فضایل اهل [ میگویند: هرگز برای احدی از صحابه به مانند علی این مقدار حدیث صحیح وارد نشده است.[ ۱۲۰
بیتعلیهم السلام تراث اسلامی و میراث فرهنگی اسلام که در طول تاریخ دست به دست به ما رسیده، امانتی الهی است که بر
گردن ما نهاده شده است و ما نسبت به حفظ آن وظیفه سنگینی داریم، وظیفه داریم که نه تنها در آن تغییری به نفع خود ایجاد
نکنیم، بلکه واجب است واقعیتهای تاریخی را آن گونه که هست حفظ کرده و از دستبرد دیگران برحذر داریم. و در غیر این
[۱۲۱]؛« إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلی أَهْلِها » : صورت به تاریخ که انسان ساز است خیانت کردهایم. خداوند متعال میفرماید
۷ – تضعیف مغرضانه احادیث یکی از راههای کتمان فضایل .« خداوند شما را دستور میدهد که امانتها را به اهلشان مسترد دارید »
اهل بیتعلیهم السلام و در نتیجه دوری مردم از آنان، تضعیف بی مورد و مغرضانه این قبیل احادیث است؛ زیرا از آنجا که این
احادیث با عقاید آنها سازگاری ندارد، بدون جهت و دلیل تضعیف مینمایند. از باب نمونه میتوان به ابن تیمیه اشاره کرد،
– شخصی که حتّی به اعتراف وهابیان، در تضعیف احادیث فضایل اهل بیت؛ خصوصاً علی علیه السلام مغرضانه عمل کرده است. ۸
آشنا نبودن با عملکرد اهل بیت علیهم السلام یکی از عوامل بی توجّهی مسلمانان به اهل بیتعلیهم السلام، بی معرفتی به فضایل و
عملکرد آنها در پیشرفت و تکامل اسلام و عزّت و اقتدار مسلمین است. گاهی که از آنها سؤال میشود چرا نسبت به اهل بیت بی
مهری و بی توجّهی میکنید؟ میگویند: مگر آنها در طول تاریخ برای اسلام چه کردهاند؟ آیا از خود موقفی به یادگار
گذاردهاند؟ ما در اینجا به طور خلاصه و فهرست وار به خدمات ارزنده آنها اشاره مینماییم: ۱ – به دست گرفتن زمام حکومت
با فراهم شدن شرایط اجتماعی، همانند عصر حکومت امیرالمؤمنین علیه السلام و امام حسن مجتبی علیه السلام ۲ – فرستادن افراد
نفوذی در دستگاه حکّ ام برای رسیدگی به حال شیعیان مظلوم، همانند علی بن یقطین. ۳ – تضعیف حکو های جور به هر نحو
ممکن. ۴ – قیام مسلّحانه بر ضدّ حکّام فاسدی که خطر جدّی برای اسلام و مسلمین به شمار میآمدند و بیدار کردن وجدانهای
خفته؛ همان کاری که امام حسین علیه السلام انجام داد. ۵ – در شرایط مقتضی به یاری و تأیید قیامهای مسلّحانه میپرداختند، همان
گونه که حرکت و قیام زید بن علی بن الحسین را تأیید نمودند. ۶ – به جهت حفظ اسلام و مسلمین گرچه حکومت غاصبانه خلفا
را قبول نداشتند، ولی با آنان همکاری سیاسی و فرهنگی مینمودند، تا بر اصل اسلام ضربهای وارد نشود و وحدت اسلامی از بین
صفحه ۲۷ از ۳۷
نرود، همانگونه که امام علی علیه السلام در ایّامی که خانهنشین بودند چنین روشی را دنبال مینمودند. ۷ – برای حفظ آثار اسلام
و سنت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دست به تألیف زده و آثار گرانسنگی را از خود به یادگار گذاشتند، همان گونه که
کتابهایی از امام علی و امام صادق و امام رضا علیهم السلام به یادگار مانده است. ۸ – هنگامی که با هجوم شبهات و تشکیکات
در جامعه اسلامی مواجه میشدند درصدد رفع آن برآمده، در راه تثبیت عقاید مسلمین کوشا بودند. ۹ – هنگام هجوم و ترویج
مکاتب الحادی، سخت در مقابل آنها ایستاده و از طریق شاگردانی قوی و مباحثات گسترده، راه نفوذ آنها را در جوامع اسلامی
سد مینمودند؛ همان گونه که در مباحثه با ابن ابی العوجاءها مشاهده میکنیم. و نیز در بین شاگردان امام صادق علیه السلام
اشخاصی؛ همانند هشام بن حکم را مشاهده میکنیم که سخت از حریم اسلام و ولایت پاسداری میکردند. ۱۰ – امامان شیعه در
تمام زمینهها شاگردانی تربیت کردهاند که هر کدام ملجأ و مرجع خاص و عام، شیعه و سنّی در علوم مختلف بودهاند. ۱۱ – و نیز
شاگردانی را تربیت نمودند که با تألیف و تدوین کتاب و حفظ آنها سنّت نبوی و معارف دینی را به نسلهای بعدی منتقل نمودند.
۱۲ – در حدّ امکان و توان خود به مسلمانان، بالأخص به شیعیانی که مورد ظلم و تعدّی حاکمان جائر بودند، کمک مالی
مینمودند؛ همان گونه که امام زین العابدین علیه السلام بعد از واقعه کربلا و بعد از واقعه حرّه چنین میکرد. ۱۳ – برای تأمین
نیازمندیهای خود و شیعیان و اصحابش به طور مستقیم و غیر مستقیم در فعالیتهای اقتصادی شرکت میکردند، همان گونه که در
تاریخ از امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب و امام باقر و امام صادق علیهم السلام رسیده است. ۱۴ – حفظ کشور بزرگ اسلامی از
طریق دعا برای نصرت مسلمین و مشورت دادن به حکّام در زمینه جنگ و نظام پولی و فروش اسلحه و… از دیگر فعالیتهای اهل
بیت علیهم السلام بوده است. ۹ – کوتاهی در تعریف اهل بیت علیهم السلام یکی از عوامل مهم دیگر که تأثیر بسزایی در دوری
مردم از اهل بیت علیهم السلام دارد، این که ما شیعیان و محبّان آنان چندان که در توان داریم و میتوانیم، فضایل و کمالات و
معارف آنان را به مسلمانان، بلکه جهانیان عرضه نکرده و نمیکنیم. ما معتقدیم که اگر امت اسلامی و عالم حتی به گوشهای از این
معارف پی برند قطعاً به اهل بیت علیهم السلام روی آورده و از مریدان و موالیانشان خواهند شد، امری که سبب سعادت کل جوامع
بشری و رشد و تعالی و کمال آنان خواهد بود. امیدواریم که روزی فرا رسد که بتوانیم از امکانات موجود در حدّ توان خود استفاده
کرده، جایگاه اهل بیت علیهم السلام را در حدّ توان خود معرفی نماییم. ۱۰ – عملکرد برخی از مدعیان تشیّع یکی از عوامل دوری
مسلمانان و حتی عموم مردم جهان از اهل بیت علیهم السلام عملکرد ناشایست برخی از کسانی است که خود را به تشیّع نسبت داده
و کاری میکنند که باعث تنفر مردم از اهل بیت علیهم السلام میشوند. مردم میگویند: اگر عملکرد این افراد مورد تأیید اهل بیت
[ علیهم السلام است، ما آنان را قبول نداریم، و لذا از این طریق مردم به مکتب اهل بیت علیهم السلام بدبین میشوند.[ ۱۲۲
برگرفته از کتاب سیری در زندگانی ام المؤمنین حضرت خدیجه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *